Ile zarabia sędzia w 2026 r.?

W 2026 r. sędzia sądu rejonowego zaczyna od 17 934,69 zł brutto, czyli ok. 14 499 zł na rękę w pierwszych miesiącach roku. Sędzia okręgowy dostaje 20 646,77–25 546,00 zł, apelacyjny 24 058,73–28 258,07 zł, a sędzia Sądu Najwyższego 36 131,84 zł. Sędziowie nie płacą składek ZUS.

Stan prawny na: październik 2026 r. Kwoty obowiązują od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r.

Ten tekst dotyczy sędziów sądów powszechnych i SN. Sędzia piłkarski to inny zawód, nie podajemy tu jego stawek.

Ile zarabia sędzia w 2026 r.: tabela stawek

Wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w dziesięciu stawkach. Każda ma swój mnożnik, zapisany w załączniku do ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Kwota to po prostu podstawa razy mnożnik. Stawki zachodzą na siebie: sędzia rejonowy może dojść do stawki V, a sędzia okręgowy zaczyna od stawki IV. Sąd apelacyjny startuje od stawki VII (art. 91a § 1 u.s.p.).

Sędzia sądu rejonowego zarabia więc 17 934,69–21 871,58 zł brutto, zależnie od stażu na stanowisku. Stawkę V osiąga po 20 latach pracy w sądzie rejonowym, bo awans o stawkę następuje co 5 lat. Sędzia sądu okręgowego mieści się w przedziale 20 646,77–25 546,00 zł.

Skąd te kwoty: podstawa 8 748,63 zł razy mnożnik

Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim (art. 91 § 1c u.s.p.). Na 2026 r. to 8 748,63 zł z II kwartału 2025 r. (M.P. 2025 poz. 743). Rok wcześniej podstawa wynosiła 8 038,41 zł (M.P. 2024 poz. 730), więc pensje sędziów wzrosły od stycznia o 8,84%. Sędzia rejonowy na starcie dostaje 17 934,69 zł zamiast 16 478,74 zł w 2025 r., czyli o 1 455,95 zł brutto więcej miesięcznie.

Częsty skrót myślowy to „średnia krajowa z GUS”. Nie chodzi jednak o średnią roczną ani o sektor przedsiębiorstw, tylko o jeden konkretny wskaźnik: przeciętne wynagrodzenie w II kwartale, liczone na potrzeby emerytur.

Mechanizm ma też bezpiecznik. Jeśli przeciętne wynagrodzenie z II kwartału spadnie, podstawa zostaje na dotychczasowym poziomie (art. 91 § 1d). Pensja zasadnicza sędziego nie może więc spaść z powodu słabszego roku w gospodarce.

W latach 2021–2023 podstawę ustalały kwotowo ustawy okołobudżetowe. Na 2023 r. było to 5 444,42 zł (Dz.U. 2022 poz. 2666, art. 8). Kwoty z tego okresu albo z 2025 r. są w 2026 r. nieaktualne. Ustawa okołobudżetowa na 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1840) nie zawiera przepisu o sędziach, więc w 2026 r. działa zwykły mechanizm z art. 91 § 1c.

Ile sędzia ma na rękę: netto miesiąc po miesiącu

Od wynagrodzenia sędziów nie odprowadza się składek na ubezpieczenia społeczne (art. 91 § 9 u.s.p.). Sędzia nie zbiera emerytury w ZUS, bo po służbie dostaje uposażenie w stanie spoczynku z budżetu. Z pensji schodzą tylko dwie rzeczy: 9% składki zdrowotnej od całego wynagrodzenia (art. 66 ust. 1 pkt 15 i art. 81 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej) i zaliczka na PIT.

Przy tak wysokich kwotach liczy się też termin. Dochód narasta od stycznia, a po przekroczeniu 120 000 zł zaliczka rośnie z 12% do 32%. Sędzia rejonowy w stawce I przekracza próg w lipcu, sędziowie okręgowi i apelacyjni w maju–czerwcu, sędzia SN już w kwietniu.

Dlaczego netto sędziego jest wyższe niż etatowca z tym samym brutto? Pracownik na umowie o pracę oddaje 13,71% brutto na emeryturę, rentę i chorobowe. Przy 17 934,69 zł to 2 458,85 zł miesięcznie. Etatowiec z tym samym brutto ma w styczniu 12 556,01 zł na rękę, sędzia 14 498,57 zł, czyli o 1 942,56 zł więcej. Dlatego zwykły kalkulator „brutto-netto” zaniża netto sędziego. Przy 19 660 zł brutto zwykły kalkulator pokaże ok. 13 700 zł netto. Po zastosowaniu zasad dla sędziów wychodzi 15 861,60 zł w styczniu.

Równie mylący jest skrót „sędzia ma ok. 85% brutto na rękę”. To prawda tylko do momentu przekroczenia progu. Od sierpnia sędzia w stawce I dostaje 10 961,57 zł, czyli 61% brutto. Jak działa sam próg, opisaliśmy w tekście czy próg podatkowy liczy się od brutto czy od netto.

W skali roku sędzia rejonowy w stawce I zarabia 215 216,28 zł brutto i 155 538,84 zł na rękę. Zaliczki pobierane przez sąd zwykle pokrywają cały podatek, więc w zeznaniu PIT-37 nie ma dużej dopłaty ani zwrotu. Zmienić to może ulga na dziecko albo wspólne rozliczenie z małżonkiem, który nie pracuje. Przy wspólnym zeznaniu część dochodu wraca do stawki 12%.

Jak rośnie pensja sędziego: od asesora do sądu apelacyjnego

Pierwszym etapem jest zwykle asesura. Asesor sądowy dostaje 80% stawki I sędziego rejonowego, powiększone o należną składkę na ubezpieczenia społeczne (art. 106y § 1 u.s.p.). Asesor, w przeciwieństwie do sędziego, płaci ZUS, a dopłata ma to wyrównać. W 2026 r. 80% stawki I to 14 347,75 zł. Ostateczną kwotę po doliczeniu składki ustala sąd.

Sędzia rejonowy zaczyna od stawki I. Co 5 lat pracy na danym stanowisku przechodzi o stawkę wyżej (art. 91a § 3), a okres asesury wlicza się do stażu na stanowisku sędziego rejonowego (§ 4). Kara dyscyplinarna inna niż upomnienie albo trzykrotne wytknięcie uchybienia wydłuża ten okres o 3 lata (§ 6).

Do tego dochodzi dodatek za długoletnią pracę: od szóstego roku pracy 5% wynagrodzenia zasadniczego, potem +1 punkt co rok, maksymalnie 20% (art. 91 § 7). Przykład na 2026 r.: sędzia rejonowy w stawce II z 10 latami pracy dostaje 18 984,53 zł + 10%, czyli 20 882,98 zł brutto. Na rękę to 16 827,51 zł do czerwca i 12 700,51 zł od lipca, średnio 14 700,68 zł miesięcznie. Na drugim końcu skali sędzia okręgowy w stawce VIII z pełnym, 20-procentowym dodatkiem ma 30 655,20 zł brutto, a na rękę średnio 20 466,23 zł miesięcznie.

Dodatki i przywileje poza pensją

• Dodatek funkcyjny za funkcję (prezes, przewodniczący wydziału). Zasady określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości wydane na podstawie art. 91 § 8.
• Dodatek za delegowanie do innego sądu: 12,5% podstawy (1 093,58 zł w 2026 r.), a po 6 miesiącach delegowania 20% (1 749,73 zł). To przepis przejściowy z ustawy z 6 marca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 526, art. 4), obowiązujący przez 24 miesiące od jej wejścia w życie w maju 2025 r.
• Gratyfikacja jubileuszowa (art. 92 § 3): 100% miesięcznego wynagrodzenia po 20 latach, 150% po 25, 200% po 30, 250% po 35, 350% po 40 i 400% po 45 latach. Częsty błąd to 400% już po 40 latach. Ustawa przewiduje wtedy 350%.
• Urlop dodatkowy: 6 dni roboczych po 10 latach pracy, 12 dni po 15 latach (art. 92 § 1).
• Stan spoczynku: 75% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę z ostatniego stanowiska (art. 100 § 2), podwyższane razem z pensjami czynnych sędziów (§ 3). Przy przejściu w stan spoczynku sędzia dostaje jednorazową odprawę w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia (§ 4).

Sędzia nie może dorabiać poza pracą dydaktyczną lub naukową (art. 86 § 1).

Ile zarabia asystent sędziego w 2026 r.

Widełki wynagrodzenia zasadniczego asystentów określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 721), obowiązujące od 3 czerwca 2026 r. Asystent to pracownik na umowie o pracę. Płaci więc pełny ZUS, a netto liczy się jak na zwykłym etacie, np. w kalkulatorze wynagrodzenia na umowie o pracę.

Od 3 kwietnia 2026 r. są trzy stanowiska asystenckie (art. 147 § 4 u.s.p., zmiana z Dz.U. 2026 poz. 370). Młodszym asystentem może zostać student prawa po trzecim roku. Asystent sędziego musi mieć tytuł magistra prawa. Na starszego asystenta trzeba przepracować 7 lat jako asystent albo zdać egzamin zawodowy, np. sędziowski, adwokacki lub radcowski.

Sędzia, prokurator, adwokat: kto zarabia więcej

Prokurator dostaje dokładnie takie samo wynagrodzenie zasadnicze jak sędzia z odpowiadającej jednostki: rejonowy jak sędzia rejonowy, regionalny jak sędzia apelacyjny, Prokuratury Krajowej jak sędzia SN (art. 124 § 1 Prawa o prokuraturze). Szczegóły są na stronie ile zarabia prokurator. Zarobków adwokatów i radców prawnych nie wyznacza ustawa, tylko rynek, więc nie da się ich podać jedną kwotą.

Metodyka i źródła

Metodyka wyliczeń: netto liczone dla stosunku służbowego bez składek społecznych. Składka zdrowotna to 9% od całego wynagrodzenia, koszty uzyskania przychodu 250 zł miesięcznie. PIT liczony według skali 12% i 32% z kwotą zmniejszającą 300 zł miesięcznie (PIT-2), bez ulg i bez wspólnego rozliczenia. Kwoty bez dodatku za staż, funkcję i delegowanie, chyba że przykład mówi inaczej. Stan na 2026 r.

Źródła: ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych, t.j. Dz.U. 2024 poz. 334 ze zm. (art. 86, 91, 91a, 92, 100, 106y, załącznik). Komunikat Prezesa GUS o przeciętnym wynagrodzeniu w II kwartale 2025 r. (M.P. 2025 poz. 743). Ustawa o SN, t.j. Dz.U. 2024 poz. 622 (art. 48). Ustawa okołobudżetowa na 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1840). Rozporządzenie MS w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów (Dz.U. 2026 poz. 721).

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej ani prawnej.