Ile zarabia poseł w 2026 r.?

Poseł w 2026 r. dostaje 13 872 zł brutto uposażenia, co daje ok. 10 055 zł na rękę od stycznia do września. Do tego dochodzi 4 335 zł diety parlamentarnej, z której 3 000 zł miesięcznie jest wolne od podatku. Razem to ok. 14 tys. zł do ręki miesięcznie, dopóki w październiku nie wejdzie próg 32%.

Stan prawny na: październik 2026 r. Kwoty obowiązują od 1 stycznia 2026 r.

Uposażenie, dieta, dodatki: składniki w 2026 r.

Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora daje posłowi dwa podstawowe świadczenia. Działają one zupełnie inaczej.

Ile poseł ma na rękę

Uposażenie jest opodatkowane jak pensja z etatu, ale ze składkami jest inaczej. Posłowie pobierający uposażenie płacą składkę emerytalną i rentową (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Nie podlegają jednak ubezpieczeniu chorobowemu, ani obowiązkowo, ani dobrowolnie (art. 11 tej ustawy). Poseł oddaje więc na ZUS 11,26% brutto, a nie 13,71% jak pracownik.

Z 13 872 zł brutto zostaje 10 055,11 zł od stycznia do września. W październiku dochód od początku roku przekracza próg 120 000 zł i wypłata spada do 9 935,11 zł, a w listopadzie i grudniu do 7 643,11 zł. Średnio wychodzi 9 643,11 zł miesięcznie. Przewodniczący komisji z dodatkiem 20% (16 646,40 zł brutto) ma 11 999,53 zł na rękę do sierpnia i średnio 11 095,28 zł w skali roku.

Kalkulator wynagrodzeń na umowie o pracę liczy uposażenie jak etat ze składką chorobową. Pokazuje wtedy 9 786,84 zł, czyli ok. 268 zł miesięcznie za mało.

Dieta parlamentarna to ryczałt na koszty wykonywania mandatu w kraju. Jest wolna od PIT w granicach limitu dla diet za pełnienie obowiązków obywatelskich (art. 42 ust. 2 ustawy o mandacie w związku z art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT). Limit wynosi 3 000 zł miesięcznie. Opodatkowana jest więc tylko nadwyżka, 1 335 zł miesięcznie. Od diety nie płaci się ZUS ani składki zdrowotnej, bo podstawą tych składek jest wyłącznie uposażenie.

Częsty błąd to nazywanie całej diety kwotą „brutto” i doliczanie jej do pensji. Pensja z etatu w wysokości 18 207 zł brutto dałaby w styczniu 12 741,85 zł na rękę, czyli o 1,2–1,5 tys. zł mniej, niż poseł realnie dostaje z uposażenia i diety.

Ile podatku zabierze nadwyżka, zależy od progu. Przy stawce 12% z diety zostaje 4 174,80 zł. Sam dochód z uposażenia przekracza jednak w roku 120 000 zł, więc w zeznaniu rocznym nadwyżka diety trafia do przedziału 32%. Wtedy z diety zostaje 3 907,80 zł miesięcznie.

W skali roku poseł bez dodatków dostaje 166 464 zł brutto uposażenia i 52 020 zł diety. Na rękę zostaje mu ok. 115 717 zł z uposażenia i ok. 46 894 zł z diety, razem ok. 162 600 zł, czyli średnio ok. 13 550 zł miesięcznie. Samo uposażenie jest 1,59 raza wyższe niż przeciętne wynagrodzenie z II kwartału 2025 r. (8 748,63 zł według GUS).

Skąd się bierze 13 872 zł

Uposażenie to 80% wynagrodzenia podsekretarza stanu bez dodatku za wysługę lat (art. 25 ust. 2). Dieta to 25% tej samej kwoty (art. 42 ust. 1). Wynagrodzenie podsekretarza stanu to kwota bazowa razy mnożniki: 7,04 za pensję zasadniczą i 1,92 za dodatek funkcyjny (rozporządzenie Prezydenta RP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 778, § 2). Kwotę bazową co roku ustala ustawa budżetowa. Na 2026 r. to 1 935,26 zł (Dz.U. 2026 poz. 62). To inny mechanizm niż u sędziów, których pensja zależy od przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez GUS.

1 935,26 zł × 8,96 × 80% = 13 871,94 zł, w komunikatach zaokrąglane do 13 872 zł. Wobec 2025 r. kwota bazowa wzrosła o 3,0%, więc o tyle samo wzrosły uposażenie i dieta. Uposażenie przysługuje od pierwszego posiedzenia Sejmu i jest wypłacane co miesiąc, także za niepełne miesiące mandatu (art. 25 ust. 1).

Nie każdy poseł dostaje uposażenie

Pojęcie „poseł zawodowy” nie występuje w ustawie. Ustawa wymienia za to sytuacje, w których uposażenie nie przysługuje (art. 25 ust. 3). Dieta przysługuje każdemu posłowi. Zarówno uposażenie, jak i dietę można obniżyć, m.in. za nieusprawiedliwioną nieobecność na posiedzeniach Sejmu i komisji albo za naruszanie porządku obrad. Zasady określa regulamin Sejmu (art. 25 ust. 5 i art. 42 ust. 4 ustawy).

Pieniądze, które nie są pensją posła

Poseł dysponuje też środkami, które nie trafiają do jego kieszeni:

• ryczałt na biuro poselskie (art. 23 ust. 3). Kwotę ustalają marszałkowie Sejmu i Senatu, a pieniądze można wydać tylko na biuro, czyli pensje pracowników, lokal i przejazdy;
• bezpłatne przejazdy transportem publicznym i krajowe przeloty (art. 43 ust. 1);
• zakwaterowanie w Warszawie dla posłów spoza stolicy, na zasadach Kancelarii Sejmu.

Te świadczenia są zwolnione z PIT (art. 21 ust. 1 pkt 104 ustawy o PIT) i nie są wynagrodzeniem.

Odprawa po kadencji

Po zakończeniu kadencji poseł dostaje odprawę parlamentarną w wysokości trzech uposażeń, w 2026 r. 41 616 zł brutto. Nie należy się ona posłowi wybranemu ponownie (art. 39 ust. 1). Przy przejściu na emeryturę w trakcie mandatu lub do 12 miesięcy po nim przysługuje odprawa emerytalna, również trzy uposażenia. Przy przejściu na rentę jest to jedno uposażenie (art. 38). Przy zbiegu poseł wybiera jedną odprawę (art. 40).

Metodyka i źródła

Metodyka wyliczeń: uposażenie 13 872 zł; składki emerytalna 9,76% i rentowa 1,5%, bez chorobowej; zdrowotna 9% od uposażenia po składkach; koszty uzyskania przychodu 250 zł; PIT 12% i 32% z kwotą zmniejszającą 300 zł miesięcznie, bez ulg i bez wspólnego rozliczenia. Zaokrąglenia jak w silniku vafi dla umowy o pracę. Dieta: 3 000 zł bez PIT, od nadwyżki podatek 12% albo 32%, bez kosztów uzyskania. Netto diety to szacunek, bo zaliczkę pobiera Kancelaria Sejmu, a ostateczny podatek wynika z zeznania rocznego posła.

Źródła: ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1282 (art. 23, 25–27, 38–40, 42–43). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 199 (art. 6, 11, 16, 18). Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461 (art. 66, 81). Ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 21 ust. 1 pkt 17 i 104). Ustawa budżetowa na 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 62.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady podatkowej.