Ryczałt ewidencjonowany

Czym jest ryczałt ewidencjonowany?

Ryczałt to forma opodatkowania, w której państwa nie interesuje, ile wydałeś na prowadzenie firmy. Podatek płacisz od przychodu — kwoty netto na fakturze, bez pomniejszania jej o koszty uzyskania przychodu (np. leasing czy sprzęt). Rozliczenia rocznego dokonuje się na formularzu PIT-28.

Stawka podatku zależy od rodzaju wykonywanej działalności i jest przypisana do konkretnych kodów PKWiU. Dla branży IT najczęściej stosowane stawki to:

• 12% — usługi związane z oprogramowaniem (programowanie, architektura IT, doradztwo).
• 8,5% — usługi IT niezwiązane z kodowaniem (np. testowanie manualne, helpdesk, zarządzanie projektami IT).

Pełną listę 10 stawek z kodami znajdziesz w zestawieniu stawki ryczałtu 2026 — tabela PKD i PKWiU.

Progi składki zdrowotnej (Kluczowe!)

Na ryczałcie składka zdrowotna nie zależy bezpośrednio od każdego zarobionego tysiąca (jak na liniówce), ale jest przypisana do trzech sztywnych progów przychodowych. W 2026 roku (podstawa: przeciętne wynagrodzenie z IV kwartału 2025 r., 9 228,64 zł) wynoszą:

1. Do 60 000 zł rocznie: 498,35 zł miesięcznie.
2. Od 60 000 zł do 300 000 zł rocznie: 830,58 zł miesięcznie.
3. Powyżej 300 000 zł rocznie: 1 495,04 zł miesięcznie.

Przekroczenie progu (np. 300 000 zł) choćby o złotówkę w grudniu oznacza, że za cały mijający rok musisz wyrównać składkę do najwyższego poziomu!

Utrata ulg i pułapka byłego pracodawcy

Wybierając ryczałt, tracisz prawo do kwoty wolnej od podatku (30 000 zł) oraz do wspólnego rozliczenia z małżonkiem (podobnie jak na podatku liniowym).

Uwaga na przejście z UoP na B2B: Jeśli zakładasz firmę i zamierzasz świadczyć te same usługi dla swojego byłego pracodawcy (u którego pracowałeś w tym roku lub w roku poprzednim), nie możesz wybrać ryczałtu! Jesteś skazany na skalę podatkową.

Wyłączenie z daniny solidarnościowej

To jeden z najważniejszych argumentów za ryczałtem przy bardzo wysokich zarobkach. Przychody opodatkowane ryczałtem nie wliczają się do podstawy obliczenia daniny solidarnościowej (4% od nadwyżki ponad 1 000 000 zł).

W praktyce: przedsiębiorca fakturujący 120 000 zł miesięcznie na ryczałcie 12% nie zapłaci ani złotówki daniny, podczas gdy na liniowym zapłaciłby ok. 17 600 zł dodatkowego podatku rocznie.

Ryczałt od najmu prywatnego

Ryczałtem rozlicza się też wynajem mieszkania poza działalnością gospodarczą — od 2023 roku to jedyna forma opodatkowania najmu prywatnego. Stawka wynosi 8,5% do 100 000 zł przychodu w roku i 12,5% od nadwyżki, bez odliczania kosztów, a rozliczenie roczne składasz na PIT-28. Szczegóły: podatek od wynajmu mieszkania jako osoba prywatna, podatek od najmu okazjonalnego oraz jak liczyć ryczałt po przekroczeniu limitu 100 tys. zł.

Kiedy wybrać ryczałt?

Ryczałt ewidencjonowany opłaca się najczęściej, gdy:

• Twoje realne koszty firmowe są niskie (poniżej 15–20% przychodu) — typowe dla osób pracujących zdalnie.
• Zarabiasz powyżej 10 000–12 000 zł netto miesięcznie. Poniżej tego progu skala podatkowa (dzięki kwocie wolnej 30 000 zł) często okazuje się tańsza.
• Osiągasz bardzo wysokie przychody i chcesz uniknąć drugiego progu podatkowego (32%) oraz daniny solidarnościowej.
• Nie zależy Ci na wspólnym rozliczeniu z niepracującym małżonkiem.

Vafi precyzyjnie modeluje ryczałt w swoich symulacjach, automatycznie przeliczając progi składki zdrowotnej w skali roku — dzięki temu od razu wiesz, w którym miesiącu czeka Cię ewentualna dopłata do ZUS.