Ryczałt ewidencjonowany

Czym jest ryczałt ewidencjonowany?

Ryczałt to forma opodatkowania, w której państwa nie interesuje, ile wydałeś na prowadzenie firmy. Podatek płacisz od przychodu — kwoty netto na fakturze, bez pomniejszania jej o koszty uzyskania przychodu (np. leasing czy sprzęt). Rozliczenia rocznego dokonuje się na formularzu PIT-28.

Stawka podatku zależy od rodzaju wykonywanej działalności i jest przypisana do konkretnych kodów PKWiU. Dla branży IT najczęściej stosowane stawki to:

• 12% — usługi związane z oprogramowaniem (programowanie, architektura IT, doradztwo).
• 8,5% — usługi IT niezwiązane z kodowaniem (np. testowanie manualne, helpdesk, zarządzanie projektami IT).

Progi składki zdrowotnej (Kluczowe!)

Na ryczałcie składka zdrowotna nie zależy bezpośrednio od każdego zarobionego tysiąca (jak na liniówce), ale jest przypisana do trzech sztywnych progów przychodowych. W 2026 roku wynoszą one orientacyjnie:

1. Do 60 000 zł rocznie: ok. 419 zł miesięcznie.
2. Od 60 000 zł do 300 000 zł rocznie: ok. 699 zł miesięcznie.
3. Powyżej 300 000 zł rocznie: ok. 1 258 zł miesięcznie.

Przekroczenie progu (np. 300 000 zł) choćby o złotówkę w grudniu oznacza, że za cały mijający rok musisz wyrównać składkę do najwyższego poziomu!

Utrata ulg i pułapka byłego pracodawcy

Wybierając ryczałt, tracisz prawo do kwoty wolnej od podatku (30 000 zł) oraz do wspólnego rozliczenia z małżonkiem (podobnie jak na podatku liniowym).

Uwaga na przejście z UoP na B2B: Jeśli zakładasz firmę i zamierzasz świadczyć te same usługi dla swojego byłego pracodawcy (u którego pracowałeś w tym roku lub w roku poprzednim), nie możesz wybrać ryczałtu! Jesteś skazany na skalę podatkową.

Wyłączenie z daniny solidarnościowej

To jeden z najważniejszych argumentów za ryczałtem przy bardzo wysokich zarobkach. Przychody opodatkowane ryczałtem nie wliczają się do podstawy obliczenia daniny solidarnościowej (4% od nadwyżki ponad 1 000 000 zł).

W praktyce: przedsiębiorca fakturujący 120 000 zł miesięcznie na ryczałcie 12% nie zapłaci ani złotówki daniny, podczas gdy na liniowym zapłaciłby ok. 17 600 zł dodatkowego podatku rocznie.

Kiedy wybrać ryczałt?

Ryczałt ewidencjonowany opłaca się najczęściej, gdy:

• Twoje realne koszty firmowe są niskie (poniżej 15–20% przychodu) — typowe dla osób pracujących zdalnie.
• Zarabiasz powyżej 10 000–12 000 zł netto miesięcznie. Poniżej tego progu skala podatkowa (dzięki kwocie wolnej 30 000 zł) często okazuje się tańsza.
• Osiągasz bardzo wysokie przychody i chcesz uniknąć drugiego progu podatkowego (32%) oraz daniny solidarnościowej.
• Nie zależy Ci na wspólnym rozliczeniu z niepracującym małżonkiem.

Vafi precyzyjnie modeluje ryczałt w swoich symulacjach, automatycznie przeliczając progi składki zdrowotnej w skali roku — dzięki temu od razu wiesz, w którym miesiącu czeka Cię ewentualna dopłata do ZUS.