Składka zdrowotna (2026)

Czym jest składka zdrowotna?

Składka zdrowotna to obowiązkowe świadczenie finansujące publiczną ochronę zdrowia (NFZ). Od czasu Polskiego Ładu (2022) przestała być jednolita dla wszystkich i stała się jednym z najbardziej skomplikowanych elementów polskiego systemu podatkowego. W 2026 roku jej wysokość zależy od Twojej formy zatrudnienia i opodatkowania — a różnice potrafią sięgać tysięcy złotych miesięcznie.

Kluczowa zmiana: od 2022 roku składki zdrowotnej nie można w pełni odliczyć od podatku na zasadach ogólnych (jak miało to miejsce przed Polskim Ładem).

UoP i B2B na skali (9%)

Na etacie (UoP) oraz na B2B (skala podatkowa) składka zdrowotna wynosi zawsze 9%. Nie ma górnego limitu — zarabiasz więcej, płacisz więcej. Ważny detal dla UoP: Składka 9% nie jest liczona od pełnego brutto, lecz od kwoty brutto pomniejszonej o składki społeczne (czyli o 13,71%).

B2B Liniowy (4,9%)

Na podatku liniowym stawka jest niższa i wynosi 4,9% dochodu (przychód minus koszty). Obowiązuje tu jednak składka minimalna — nawet jeśli wykażesz stratę, musisz zapłacić 9% od płacy minimalnej (ok. 381 zł miesięcznie w 2026 r.).

Czy można ją odliczyć? Tak, ale tylko na liniówce (i ryczałcie) wprowadzono mechanizm ulgi. Przedsiębiorca na podatku liniowym może zaliczyć opłaconą składkę zdrowotną do kosztów lub odliczyć od dochodu, ale tylko do określonego rocznego limitu waloryzowanego obwieszczeniem (ok. 11 600 zł).

B2B Ryczałt i progi przychodowe

Na ryczałcie składka zdrowotna jest zryczałtowana i zależy od progów rocznego przychodu. Jej bazą nie jest Twój faktyczny zarobek, ale wskaźnik ogłaszany przez GUS (przeciętne wynagrodzenie w IV kwartale roku poprzedniego). W 2026 roku szacunkowe progi wyglądają tak:

• Przychód do 60 000 zł rocznie — ok. 461 zł/mies.
• Przychód 60 001–300 000 zł rocznie — ok. 769 zł/mies.
• Przychód powyżej 300 000 zł rocznie — ok. 1 384 zł/mies.

(Odliczenie: Na ryczałcie możesz odliczyć 50% zapłaconej składki zdrowotnej od przychodu).

To kluczowa przewaga ryczałtu: przedsiębiorca z przychodem 40 000 zł miesięcznie płaci taką samą składkę zdrowotną (1 384 zł) jak ten z przychodem 80 000 zł. Na liniowym ten drugi zapłaciłby ponad 3 900 zł.

Pułapka progowa: Przekroczenie progu (np. 300 000 zł) choćby o złotówkę w grudniu oznacza dopłatę wyższej składki za cały rok wstecz. Przy progu 60 000 zł różnica roczna to dopłata wynosząca ponad 3 600 zł, którą trzeba oddać przy rozliczeniu rocznym.

Porównanie przy zarobkach 20 000 zł netto/mies.

Jak wygląda miesięczna składka zdrowotna przy zbliżonym wynagrodzeniu netto ok. 20 000 zł?

• UoP (skala 9%): ok. 2 100 zł — najdroższa opcja
• B2B liniowy (4,9%): ok. 1 100 zł
• B2B ryczałt (ryczałtowa): ok. 769 zł — opcja najtańsza, dopóki nie przekroczysz 300 tys. zł rocznie.

Ręczne śledzenie progów ryczałtowych i zawiłości odliczeń bywa trudne. Symulator Vafi robi to automatycznie, pokazując Ci z góry w jakim miesiącu “wpadniesz” w wyższy próg ZUS i ile dokładnie zapłacisz na zdrowotne.